Het Torensduin in Egmond aan Zee: 101 treden naar een verdwenen vuurtoren

Naast het Museum van Egmond gaat een trap van 101 treden een duin op, midden in het dorp. Boven sta je op ongeveer 28 meter boven NAP, op de plek waar tot 1915 de Zuidertoren stond. Van die toren is niets over, van het uitzicht wel.

Waar ligt het Torensduin precies?

Op 52,61690 / 4,62616, midden in Egmond aan Zee. Dat is de coördinaat van het uitzichtpunt in OpenStreetMap, node 1367206998. Let op de naam, want er loopt in hetzelfde dorp ook een stráát die Torensduin heet, een paar honderd meter oostelijker. Zet je navigatie op het duin en niet op de straat.

Het Museum van Egmond aan de Zuiderstraat 7 ligt er 92 meter vandaan, gerekend uit de coördinaten. Vanaf het punt dat in deze gids voor het dorpscentrum staat is het 161 meter. Egmond Online beschrijft de route als: naast het museum de stoep op, en dan de trap. Naar binnen hoef je dus niet. Het museum zelf is in 2026 open van 25 april tot en met 1 november, dagelijks van 14.00 tot 17.00 uur.

Hoeveel treden gaan er naar boven?

101. Dat staat als step_count bij de trap in OpenStreetMap, way 122315777, en het bovenste eind van die trap ligt 4,7 meter van het uitzichtpunt. De trap is ongeveer 81 meter lang en bestraat.

Steil is het niet. Onderaan leest het hoogtebestand van Rijkswaterstaat 14,3 meter en bovenaan 27,7, dus je klimt ongeveer 13,4 meter, verdeeld over 101 treden. Dat komt neer op treden van rond de 13 centimeter, lager dan een gewone huistrap. Egmond Online noemt hem niet voor niets een luie duintrap.

Diezelfde kaart geeft er drie dingen bij die je vooraf wilt weten: geen leuning, geen helling ernaast en geen verlichting. In het donker sta je hier dus zonder lamp.

Hoe hoog is het Torensduin?

Ongeveer 28 meter boven NAP. Geen gids, geen gemeente en geen beheerder publiceert een hoogte voor dit duin, dus we hebben het zelf opgezocht in het Actueel Hoogtebestand Nederland van Rijkswaterstaat, in de maaiveldkaart met een raster van een halve meter (laag dtm_05m, opgevraagd via PDOK op 6 september 2026).

Op het uitzichtpunt zelf leest die kaart 27,8 meter. Het hoogste punt binnen 30 meter daaromheen is 28,2 meter. Daarom staat er 28 bij deze pagina en niet 27,83: het is een meting die wij hebben gedaan en geen cijfer dat iemand heeft gepubliceerd, en dan is een decimaal doen alsof je het preciezer weet dan je het weet. Met die coördinaat en die laag kun je het zelf nakijken.

Ter controle hebben we die methode losgelaten op twee plekken waar wél een cijfer bekend is. Bij uitkijkpunt De Bleek, waar OpenStreetMap 33 meter noemt, geeft het hoogtebestand 33,9. Bij de Catrijper Nok, officieel 55,4 meter na de meting van 2014, komt de hoogste waarde in de omgeving op 55,2. Het scheelt telkens minder dan een meter.

Zet het naast de buren en je weet wat 28 meter hier waard is: het Klimduin in Schoorl is 51 meter, de Catrijper Nok 55,4, uitkijkpunt De Bleek 33 en het Piramideduin bij Petten 26.

Wat zie je vanaf de top?

Zee, dorp en duinen, en de vuurtoren Van Speijk. Dit is een van de weinige plekken waar je nog goed kunt zien dat Egmond in de duinen is gebouwd in plaats van ernaast.

Volgens zoekresultaten heeft de plaatselijke organisatie Parel aan Zee er informatieborden over de maritieme geschiedenis van het dorp neergezet. De pagina waar dat op zou staan kregen we niet geladen, dus hoeveel borden er staan en wat erop staat hebben we niet bij de bron kunnen controleren.

Welke toren stond hier?

De Zuidertoren, de kleinste van de twee vuurtorens die Egmond aan Zee had. De eerste steen ging op 8 mei 1833 de grond in en op 30 september 1834 werden de lichten voor het eerst ontstoken, aldus de stichting achter de vuurtoren Van Speijk. Samen met de Noordertoren, de huidige J.C.J. van Speijk, vormde hij ’s nachts een lichtlijn waar schepen zich op richtten.

Dat de Zuidertoren lager was dan de Noordertoren kwam doordat hij op dit hogere duin stond. De Noordertoren is volgens Wikipedia 28 meter hoog, ongeveer even veel als dit duin.

Toen in 1876 het Noordzeekanaal openging en IJmuiden eigen torens kreeg, verloor de Zuidertoren zijn functie. Wanneer het licht precies doofde zijn de bronnen het niet over eens. De stichting van de Van Speijk noemt 1 juli 1892, Wikipedia houdt 1891 aan en Egmond Online schrijft dat de lichten tot eind 1891 brandden. In zoekresultaten duikt ook 1905 op, maar dat jaartal hebben we in geen enkele pagina zelf teruggevonden.

Over het einde bestaat geen twijfel: in 1915 werd de toren verkocht voor de sloop. Er is niets van bewaard gebleven, ook de fundering niet.

Kun je er met een rolstoel of kinderwagen komen?

Nee. OpenStreetMap zet wheelchair=no bij dit uitzichtpunt, en de trap ernaartoe heeft geen leuning en geen helling ernaast. Een tweede route naar boven, bijvoorbeeld een schuin pad vanaf een andere kant, staat niet in de kaart. Of die er in het veld toch is, hebben we niet ter plekke nagelopen.

Waar kun je parkeren?

Betaald, en je staat sowieso in het dorp, want een eigen parkeerterrein heeft dit duin niet. Egmond aan Zee valt onder de betaaldparkeerregeling van de gemeente Bergen. Van maart tot en met oktober betaal je dagelijks van 10.00 tot 19.00 uur, van november tot en met februari alleen op zaterdag en zondag in diezelfde uren. Doordeweeks in de winter sta je dus gratis.

De gemeente noemt op die pagina zelf geen bedrag en verwijst door naar Parkeer Service Bergen. Elders in deze gids staat 2,45 euro per uur als tarief voor 2026. Het dagmaximum voor de zone rond Egmond aan Zee, en hoeveel meter je vanaf welk terrein naar de trap loopt, hebben we niet kunnen vaststellen.

Mag de hond mee?

Dat weten we niet, en dat komt doordat we ook niet weten wie hier over gaat. Egmond aan Zee ligt in de gemeente Bergen en het duin ligt binnen de bebouwde kom, dus de gemeente ligt voor de hand, maar we hebben nergens zwart op wit gevonden wie de eigenaar of beheerder is. Daarom staat er bij deze pagina “overig” en niet “Gemeente Bergen”.

Voor het strand van Egmond aan Zee gelden wel gewoon de strandregels van de gemeente Bergen, die per 1 januari 2027 veranderen. Of er op dit duin een eigen regel hangt, staat in geen bron die wij hebben nagekeken. Lees het bord bij de trap.