Wrak van de HMS Prince George: een slagschip onder het strand van Camperduin

Onder het strand ten noorden van Camperduin ligt een Brits slagschip van 128 meter. De HMS Prince George sloeg op 28 december 1921 muurvast op strandhoofd 24 van de Hondsbossche Zeewering, onderweg naar een sloperij in Duitsland. Eind juli 2014 verdween het wrak onder het zand van de kustversterking. Een reeks palen op het nieuwe strand markeert sindsdien de plek.

Is er nog iets van het wrak te zien?

Dat wisselt, en dat is geen ontwijkend antwoord. Van 1921 tot 2014 stak het schip boven water uit. Het Regionaal Archief Alkmaar noemt het decennialang het meest bekeken wrak van Nederland. Eind juli 2014 ging het onder het opgespoten zand van de kustversterking en was er niets meer van te zien.

Daarna kwam het terug. De NOS berichtte op 18 december 2024 dat er na storm en zandafslag weer delen van het schip aan de oppervlakte lagen. NH Nieuws schreef op 4 augustus 2025 dat de wrakstukken steeds vaker op het strand van Camperduin te zien zijn, en dat dit laat zien hoe hard de kust daar erodeert. OpenStreetMap staat nog op de oude situatie: de kaart houdt sinds juli 2024 aan dat het wrak niet zichtbaar is, bij hoogwater noch bij laagwater.

Wat er op de dag dat jij er staat boven het zand uitsteekt, kunnen we niet vaststellen. Dat hangt af van de laatste storm en de laatste zandsuppletie. Ga er niet heen om een schip te zien, ga er heen om te weten waar je staat.

Waar ligt het wrak precies?

Op 52,7343 noorderbreedte en 4,63964 oosterlengte volgens OpenStreetMap, ongeveer een kilometer ten noorden van de strandopgang van Camperduin en zo’n honderd meter ten noorden van strandslag De Putten. Wikidata houdt een punt aan dat 45 meter noordelijker ligt. Dat verschil zegt weinig: het schip is 128 meter lang, het brak midscheeps in tweeën, en het zand eromheen verschuift.

Op het strand staat een reeks palen die het graf van het wrak markeert. Bij het pad door de duinen staat volgens het Regionaal Archief Alkmaar een paal met een QR-code die informatie over het schip geeft. Of die paal er in september 2026 nog staat en of de code nog werkt, hebben we niet gecontroleerd.

Hoe komt een Brits slagschip op de Hondsbossche Zeewering?

Door een sleep die misging. De Prince George werd in 1895 te water gelaten op de marinewerf van Portsmouth, een pre-dreadnought van de Majestic-klasse: 128 bij 23 meter, 16.320 ton, 672 koppen bemanning. Ze vocht in 1915 bij Gallipoli. Eind 1916 was ze verouderd, werd ze van haar pantser en kanonnen ontdaan en deed ze in Engeland nog dienst als haven- en hospitaalschip.

In 1921 ging ze naar een Duits sloopbedrijf. In december van dat jaar sleepten twee Britse sleepboten, de Joffre en de Ployer, het schip naar Brake aan de Wezer bij Bremen. Ter hoogte van het lichtschip Haaks bij Texel lieten ze de Prince George voor anker achter: ze hadden te weinig kolen en voeren terug naar Engeland om te bunkeren. Er stak storm op, het anker hield niet, en op woensdag 28 december 1921 om half zeven ’s avonds liep het schip vast op strandhoofd 24.

Aan boord waren kapitein Arthur Hayter en een groepje runners, tien man in totaal. Ze werden de volgende ochtend van boord gehaald, nadat er met vuurpijlen een lijn naar het wrak was geschoten. Het schip lag met veertig graden slagzij, de boeg naar het zuiden.

Over de datum lopen de bronnen uiteen. De Engelse Wikipedia houdt 30 december 1921 aan. Het Regionaal Archief Alkmaar, dat de Alkmaarsche Courant van die week citeert, en de Nederlandse Wikipedia noemen 28 december. Wij volgen de lokale bronnen.

Was de stranding opzet?

Niet bewezen, wel altijd vermoed. Het schip was goed verzekerd, de sleepboten lieten het midden in de winter voor anker achter op de Noordzee, en kapitein Hayter weigerde hardnekkig de hulp van een sleepboot uit IJmuiden. Het Regionaal Archief Alkmaar schrijft dat de Scheepvaartinspectie het verdacht vond, maar dat hard bewijs ontbrak en er geen nader onderzoek is ingesteld. De geruchten over verzekeringsfraude gaan honderd jaar later nog rond. Meer dan een gerucht is het niet.

Wat is er van het schip gesloopt?

Bijna alles wat waarde had. Binnen een paar dagen was het schip volgens het archief door jutters gestript van koper, nikkelstaal, teakhout en meubilair. Een Pettemer begon bij het wrak een kraampje met versnaperingen voor de ramptoeristen.

De officiële berging duurde tot in de jaren dertig. De Amsterdamse onderneming N.V. Electro kreeg in maart 1923 de opdracht het wrak te ontmantelen, al dateert het Regionaal Archief Alkmaar de start van de sloop op 1925. Er kwam een kabelbaan tussen een toren op het strand en het achterschip. Op 12 mei 1925 vloog een Fokker-tweedekker van vliegveld De Kooy tegen die staalkabel aan: de vlieger kwam er licht gewond vanaf, het toestel was total loss. In oktober 1927 stelde de betrokken ingenieur vast dat het voorschip zo diep was weggezakt dat verder bergen niet nodig was, want het wrak beschermde de zeewering. Op 15 juli 1931 waren de werkzaamheden afgerond.

Het wrak is volgens de Nederlandse Wikipedia eigendom van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, dat ook de zeewering beheert. Of het schip een beschermde status heeft als scheepswrak of archeologisch monument, hebben we niet kunnen achterhalen.

Hoe kom je er en waar parkeer je?

Via de Hondsbosscheweg ten noorden van Camperduin. Het Regionaal Archief Alkmaar wijst het eerste parkeerterrein langs de oude zeewering aan, met bij de strandopgang de informatiepaal over het schip. OpenStreetMap tekent daar bij natuurgebied De Putten een gratis parkeerterrein voor vijftien auto’s en een strandslag die uitkomt op ongeveer honderd meter van de plek van het wrak. Wij hebben dat terrein niet zelf geteld en de tarieven niet ter plekke gecontroleerd.

Kom je van de betaalde parkeerplaats bij Camperduin, dan loop je er over het strand in ongeveer een kilometer noordwaarts naartoe. Met het openbaar vervoer stap je uit bij bushalte Camperduin aan de Hondsbosscheweg, lijn 151 en 410.

Is het wrak gevaarlijk?

De gemeente Bergen liet in december 2024 aan de NOS weten dat het schip in principe niet gevaarlijk is, maar zette er wel waarschuwingsborden bij. Hulpstrandvonder Marco Snijders vindt borden te mager en ziet het wrak liever helemaal blootgelegd. Hij wees er in augustus 2025 op dat er regelmatig marechaussee over het strand rijdt en dat je er straks amper meer langs kunt.

Het gaat om honderd jaar oud, doorgeroest staal in bewegend zand. Klim er niet op, laat je hond er niet overheen rennen, en rijd er in het donker niet blind langs.

Blijft dit strand hier liggen?

Dat is de vraag die boven het hele gebied hangt. Het college van Bergen meldde in juni 2026 dat het zuidelijke strand van Camperduin met de geplande zandsuppleties in stand kan worden gehouden, maar dat structureel toegankelijk strand aan de noordzijde minder waarschijnlijk is. Het wrak ligt aan die noordkant.

Of de Prince George daardoor de komende jaren verder bloot komt te liggen of juist opnieuw onder het zand verdwijnt, staat in die stukken niet. Wij weten het ook niet. Wat wel vaststaat: elke keer dat je meer van het schip ziet, is er minder strand.